تشخيص بدهد تازه روزى است كه ديگر نه محتاج هستيم كه مقالات طولانى در حقانيت ملت و نصيحت دولت بنويسيم و نه هم ادارهء نظميه محتاج خواهد بود به وسيلهء سانسور و توقيف جرايد اقليت و حبس مدير جرايد ملى و تشويق جرايد مزدور به فحاشى به وكلاى اقليت از احساسات ناملايم و حقايق تلخ و ناگوار جلوگيرى به عمل آورد . اگر دولت اعتراف كند ملت را شناخته ما هم اعتراف مىكنيم كه رئيس دولت را بيش از همه دوست مىداريم . ما مىخواهيم يك پرده‌اى را برداريم ، يك حرف نگفتنى را بگوئيم كه آخوند ، سيد و كلاه‌نمدى و عطار و بقال هم به قدر فكلى و پشت ميزنشين و سياست‌باف و روزنامه‌نويس حق دارد در سياست مملكت نظر داشته باشد ، خاصه آن كه بالحسّ و العيان ديديم كه اخلاق حميده و خصال پسنديدهء متجددين لفظى ما آن‌قدر مشعشع نبوده و غصهء وطن را زيادتر از آن كاسب و اين تاجر و آن كلاه‌نمدى و حروف‌چين مطبعه نخورده و نخواهند خورد . در اين صورت علت ندارد تكيه‌گاه دولتها و اعتماد رجال بزرگ ملى مأخوذ از طبقهء ملت بوده و داراى اخلاق ملى باشد ، يا به اين حزب‌چيان و ليدرهاى دروغى و از ملت بترسند . خير ، ملت شما را دوست مىدارد هرچه مىخواهيد از خود او بخواهيد و اجازه ندهيد زيادتر از اين او را تهديد نمايند . فلان اجرائيهء حزبى يا فلان سوسيتهء مسلكى ( كى حزب و مسلك در اينجا هست همه ساختگى و براى چند روز و يك مقصودى است . آن مقصود به عمل آمد آن حزب نابود مىشود . ) قادر نيست از زبان ملت حرف بزند ، لهذا علت ندارد عمر و قواى خود را صرف آنها كنيد . بيائيد با خود روبه‌رو شويد . زيرا اينجا ديگر اجرائيه و كميته نيست و يك قدم كه جلو بيائيد قلوب ملت دو قدم به طرف شما جلو مىآيد بدون هياهو ، عربده ، بدون تمنا و تقاضا . شما روزنامه‌اى كه ملت از آن متنفّر است توقيف كنيد تا اسباب تشكر ملت شود ، نه جرايدى را كه مردم براى حمايت آنها با آژانهاى شما طرف مىشوند . اين است راه پيشرفت . برويد ما هم با شما مىآئيم . برويد براى اين مردم فكر نان كنيم ، فكر مكتب و تأمين مال و آبرو نمائيم ، فكر عدليه و صلحيه و بلديه و نظميهء صحيح و فكر يك زندگانى يا شرف بكنيم زيرا ملت گرسنه و فقير همان اندازه كه گوش شنيدن و فهم كلمهء ارتجاع را ندارد حوصله و ذوق شنيدن كلمهء آزادى را هم نخواهد داشت و به قول آن نويسندهء ايرانى ملت غير از نان و امنيت و عدالت چيز ديگرى نمىخواهد ( بسيار خوب مقاله نوشته است ) . ( پايان مقالهء قانون )